Römer Saunawelt Radebeul/Dresden (D)

Radebeul

Onomastiek

Radebůl (Oud-Sorbisch, Rad+Beil)

Eerste officiële vermelding

1349 n. Chr.

Inwoneraantal

34.000

Oppervlakte

26,14 km²

Landkreis

Meißen

Kenteken

MEI, GRH, RG, RIE

Rivier

Elbe, Lößnitzbach

De club Römer Saunawelt bevindt zich in Radebeul-Ost.

Het is werkelijk verbazingwekkend: het kleine Radebeul grenst in het noorden van Dresden direct aan de machtige hoofdstad van de vrijstaat Sachsen en weet zich in vergelijking daarmee indrukwekkend te positioneren. Zo heeft bijvoorbeeld de Landesoper Sachsen, het op één na grootste reizende theater van Duitsland, haar zetel in Radebeul. Karl May woonde samen met zijn vrouw en universeel erfgename Klara jarenlang in Radebeul; zijn "Villa Shatterhand" huisvest tegenwoordig het Karl-May-Museum. De Mays werden begraven op het kerkhof Radebeul-Ost. Met de Mays waren ook hun uitgever Euchar Albrecht Schmid en diens zoon Lothar Schmid verbonden, die naast deze werkzaamheden vooral bekend werd als schaakgrootmeester en „schaakscheidsrechter van de eeuw“. De Chemische Fabrik v. Heyden in Radebeul was 's werelds eerste farmaceutische fabriek die op industriële schaal de productie van een farmaceutische stof, salicylzuur, uitvoerde. Deze werd in 1874 door de chemicus Friedrich von Heyden opgebouwd aan de Meißner Straße 35. Het ontwikkelde zich tot een van de belangrijkste chemische bedrijven van Sachsen en vormde tegelijkertijd het begin van de industrialisatie van Radebeul. De chemicus Richard Seifert (1861–1919) was als assistent van professor Rudolf Schmitt al wezenlijk betrokken bij de ontwikkeling van de salicylzuursynthese. Later, woonachtig in Radebeul en directeur van de daar gevestigde Chemische Fabrik v. Heyden, ontwikkelde hij in 1891/1892 het recept voor Odol en liet dit over aan zijn vriend, de ondernemer Karl August Lingner uit Dresden, voor de marketing. Zijn baanbrekende werk leverde hem de bijnaam „chemicus bij de gratie Gods“ op.

Ook de chemicus Richard Müller (1903–1999) uit Radebeul werkte in de Chemische Fabrik v. Heyden. Tijdens zijn onderzoek slaagde hij er in 1941 in om methylchloorsilanen technisch te produceren, de basisproducten voor de vervaardiging van siliconen. Sindsdien geldt hij als de vader van de siliconen.

In 1902 richtte de ingenieur Johannes Wilhelm Hofmann in Radebeul-Kötzschenbroda de eerste „fabriek voor elektrische apparaten“ op. Van 1929 tot 1945 had de firma Madaus haar hoofdkantoor in Radebeul. Tijdens deze periode werd Echinacin, dat het immuunsysteem stimuleert, geïntroduceerd. Verder komen uit Radebeul Nudossi, de hazelnoot-nougatpasta van fabrikant Vadossi, evenals thee van het merk Teehaus van Teehaus GmbH, de op één na grootste productielocatie van de wereldwijde Teekanne-groep.

De glans als belangrijke Saksische industriestad is voor een groot deel al vervaagd, zodat vandaag de dag de oorspronkelijke charme van Radebeul weer opvalt: de wijn-, villa- en tuinstad Radebeul met haar acht historische dorpskernen en twee villawijken ligt langs de oude postroute tussen de voormalige residentiestad Dresden en de voormalige bisschopszetel in Meißen, evenals tussen de Elbe in het zuiden en de wijngaarden in het noorden, en wordt vanwege haar aantrekkelijke ligging ook wel het Saksische Nice genoemd.

Ter gelegenheid van het 850-jarig jubileum van de eerste vermelding van een stadsdeel van Radebeul vond in 1994 in Naundorf het eerste dorps- en schoolfeest plaats. De stad blikt terug op een lange historie: in 929 werd in het kader van de Frankische expansie naar het oosten de burcht Meißen opgericht; Frankische en Saksische kolonisten werden in het gebied van Radebeul gevestigd, vrije boeren namen de hier voorheen gevestigde Slavische nederzettingen over. In het jaar 1349 werd Radebeul voor het eerst officieel vermeld; het eerste document over een bouwwerk in Radebeul, de Friedenskirche in Kötzschenbroda, dateert al uit het jaar 1275. In 1995 kwam Radebeul bij de opheffing van de Landkreis Dresden bij de Landkreis Meißen en werd met ingang van 1 maart 1995 uitgeroepen tot Große Kreisstadt.

Er is veel te zien in Radebeul: de stad ligt aan de Sächsische Weinstraße met de talrijke historische molens van de Lößnitz. De eerste bewijzen voor de wijnbouw in Radebeul zijn al te vinden voor het jaar 1271. Van deze lange tijd getuigen ook vele wijnbouwershuizen, soms nog uit de barok, deels opgetrokken uit het hier gebruikelijke roodachtige syenietgesteente, deels ook in vakwerk. Het barokslot Schloss Wackerbarth dient als zetel van het Sächsische Staatsweingut. De wijngaarden van Radebeul worden doorkruist door vijf wijnwandelpaden, die elk aftakken van de Sächsischer Weinwanderweg.

Op de rand van de helling van de stad, van onderaf in het dal goed te zien, bevinden zich een aantal belangrijke bouwwerken van Radebeul: zo in het westen boven Schloss Wackerbarth de Jacobstein en daarachter de Volkssternwarte Adolph Diesterweg, die regelmatig openbare hemelobservaties en astronomische lezingen aanbiedt. Verder naar het oosten staan de Bismarckturm und het Spitzhaus, waartussen de Spitzhaustreppen naar beneden leiden naar het stedelijke wijngoed Hoflößnitz. In het Hohenhaus in Radebeul-West leerden de schrijver Gerhart Hauptmann en zijn broer Carl Hauptmann hun echtgenotes kennen. De Villa Kolbe in Alt-Radebeul is een neorenaissancegebouw in de stijl van een renaissancekasteel. Het SSB Schmalspurbahnmuseum Radebeul heeft zijn plek gevonden in het oude gebouw van de historische goederenloods bij station Radebeul Ost. Bezienswaardig is ook het monumentale Rathaus in de stijl van de Duitse architectuur rond 1500. De clou bij dit bouwwerk: de eerstesteenlegging was op 9 augustus 1899.